Trước đây bốn tuần lễ người tín hữu Chúa Kitô đã mừng mầu nhiệm Chúa Giêsu sống lại từ cõi kẻ chết.

Từ thế kỷ 04. sau Chúa Giáng sinh, Giáo hội mừng mầu nhiệm Chúa Giêsu Kitô sống lại trong đêm Phục sinh với việc đốt thắp cây nến Phục sinh. Cây nến to lớn cao cùng với ngọn lửa của nó là hình ảnh biểu tượng Ánh sáng Chúa Kitô - Lumen Chriti- ánh sáng mầu nhiệm thần thánh Chúa sống lại đẩy lùi xóa tan của bóng tối đêm đen sự chết.

Truyền thống cây nến Phục sinh đã có từ thời cổ xưa bên nước Ý. Truyền thống này là tổng hợp những phong tục về ánh sáng thời cổ xưa trước Chúa Giáng sinh cùng với những nghi thức đốt thắp lửa thời xa xưa ở các nước Hy Lạp, ở Roma và Do Thái kính thờ các thần thánh.

Từ khi Giáo hội Công giáo vào thế kỷ 4. được đế quốc Roma công nhận cho tự do sống đạo Chúa Kitô, cây nến kính thờ thần thánh cổ xưa được rửa tội trở thành cây nến Chúa Kitô phục sinh, Đấng sống lại là ánh sáng chiếu soi vào đêm tối sự chết. Ánh sáng cây nến Chúa Kitô phục sinh trở thành hình ảnh biểu tượng sự chiến thắng trên sự chết.

Trên cây nến Chúa Phục sinh được hai mẫu tự Alpha và Omega được khắc chạm hay vẽ lên, nói về sự khởi đầu và tận cùng. Rồi cả con số năm hiện tại, năm nay 2026, thời gian của cây nến được đốt thắp lên, cùng với năm dấu vết thương Chúa Giêsu bị đóng đinh vào thập gía kết thành hình cây thập tự, nhắc nhở đến sự chết và sống lại của Chúa Giêsu Kitô.

Chúa Giêsu Kitô với chúng ta là khởi đầu và tận cùng, là đích điểm và là người đồng hành trung thành trên con đường đời sống.

Hai hình ảnh ngôi nhà và con đường được nói đến trong phúc âm (Ga 14,1-12). Hai hình ảnh này đan bện thuộc vào nhau.

Ngôi nhà diễn tả nói lên sự bền chặt một không gian được bao phủ vây kín, là nơi chốn cho đời sống sự an toàn niềm vui hạnh phúc.

Con đường trong đời sống là hình ảnh diễn tả nói lên con người chúng ta luôn hành trình dọc đường gío bụi. Con người chúng ta trải vượt qua nhiều chặng đường trong đời sống. Có những con đường đơn giản bằng phẳng, nhưng cũng có những đoạn đường phải cần nhiều sức lực thể xác lẫn tinh thần nỗ lực hy sinh cố gắng mới vượt qua được.

Ngôi nhà không chỉ có những phòng dành cho người ở trong đó, không chỉ có bàn ghế tủ giường... nhưng trong ngôi nhà con người còn nhận tìm được bầu không khí tình yêu thương, sự an toàn niềm vui cho đời sống nữa.

Chúa Giêsu trong ý nghĩa nầy đã kể thuật lại cho các Môn đệ về những ngôi nhà: Trong nhà Cha của Thầy có nhiều chỗ ở. Thầy đã nói với anh em rồi, Thầy đi dọn chỗ cho anh em. (Ga 14,2)

Như thế trên cây nến Phục sinh Chúa Giêsu Kitô là Apha, sự khởi đầu mang đến sự sống lại mới từ cõi kẻ chết. Và Omega, là tận cùng, Chúa Kitô ra đi về trời dọn chỗ dẫn đưa vào ngôi nhà có sự sống an toàn bên nước Chúa.

Khi một người qua đời chúng ta cũng thường suy tư: Người qua đời bây giờ bên nước Chúa tìm được ngôi nhà mới, nơi là đích điểm thuộc về đời sống của mình! Người đã qua đời không cô đơn, không bị tan biến mất, không bị rơi quên lãng.

Trên phần mộ người qua đời ở nghĩa trang đất thánh, thân nhân thường đốt thắp ngọn nến. Cung cách sống hiếu thảo tình người này diễn tả một chiều sâu đạo đức: Ngày xưa trên con đường đời sống nơi trần gian, người qua đời thân yêu đã trải qua những hành trình không chỉ có bằng phẳng thanh thản, nhưng có cả khúc đoạn lên xuống, khó khăn cùng phải nỗ lực vất vả cố gắng hy sinh. Giờ đây họ đã về tới bến bờ bình an, về tới ngôi nhà bên Thiên Chúa, Đấng là khởi đầu và tận cùng của đời sống con người. Bên nước Thiên Chúa có nhiều căn nhà cho mọi người, như Chúa Giêsu đã đoan hứa.

Ông Tông đồ Toma khi nghe Chúa Giêsu nói Ngài sắp ra đi, đã trong hoài nghi nêu thắc mắc: Thưa Thầy, chúng con không biết Thầy đi về đâu. Làm thế nào chúng con có thể nhận ra con đường nầy được. (Ga 14,5)

Chúa Giêsu trả lời ngay: Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống.

Như thế phải hiểu lời Chúa này thế nào? Có nhiều suy tư hiểu cắt nghĩa khác nhau, theo như Chúa Thánh Thần soi sáng cho.

Nếu lắng nghe tiếng Chúa nói thầm trong tâm hồn, theo chỉ bảo hướng dẫn của Chúa, sẽ tìm nhận ra đúng con đường đời sống tâm linh. Và như thế tìm khám phá ra được sự chân thật cần thiết cho đời sống tâm linh.

Con đường nhắc nhở ta luôn là cuộc hành trình dọc đường gío bụi, luôn trong tình trạng trải nghiệm điều tâm linh mới với Chúa Giesu, qua đó thúc đẩy học hỏi cùng uyển chuyển thay đổi cung cách nếp sống: Ta không một mình hành trình dọc đường gío bụi.

Đức tin vào Chúa Giêsu Kitô Phục sinh nói với ta: Chúa Giêsu luôn luôn cùng đồng hành với từ khởi đầu cho tới tận cùng.

Ngài là khởi đầu và đích điểm của đời sống con người. Chúa Giêsu hằng sống! Halleluia!

Lm. Dainh Nguyễn Ngọc Long