Hằng năm Giáo Hội vào ngày 02.02., 40 ngày sau khi Đức mẹ Maria sinh Chúa Giêsu ở Bethlehem (Lc 2,21), mừng lễ Hài nhi Giêsu, theo luật lệ từ thời thánh tiên tri Mose (Sách Levi 12, 2-8), được cha mẹ mang vào đền thờ Jerusalem dâng cho Thiên Chúa.

Giáo Hội mừng lễ Đức mẹ dâng Hài nhi Giêsu vào đền thờ từ thế kỷ 04. sau Chúa giáng sinh. Lễ mừng này được nối kết trình bày Chúa Giêsu là ánh sáng dựa theo lời vị tiên tri Simeon nói về Hài nhi Giêsu dịp ông gặp được trong đền thánh: Là ánh sáng cho muôn dân. (Lc 2, 32). Vì thế lễ này có tên là lễ Nến.

Và theo tập tục phụng vụ đó, vào ngày lễ này những cây nến được làm phép, kiệu rước Nến trước thánh lễ trong thánh đường.

Thánh sử Gioan đã diễn tả trình bày Thiên Chúa xuống trần gian nhập thể làm người qua Chúa Giêsu Kitô bằng hình ảnh ánh sáng:

“Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối đã không diệt được ánh sáng... Ngôi Lời là ánh sáng thật, ánh sáng thế gian, và chiếu soi mọi người.” (Ga 1,5.9)

Ánh sáng thần linh của Chúa ẩn chứa mầu nhiệm không thể nhìn thấy bằng con mắt con người, nhưng có sức mang đến niềm hy vọng cho con người trong đời sống.

Ánh sáng thần linh nơi các tôn giáo, trong lễ nghi phụng vụ xưa nay được biểu hiện qua cây nến đốt thắp chiếu sáng.

Nhưng khắp nơi trong đời sống xã hội ánh sáng đèn điện ngày càng nhiều, cùng chiếu sáng mạnh phổ thông tiện lợi hơn ánh sáng của cây nến. Những ngọn đèn điện được lắp ráp nơi đường phố, nơi nhà tư và cả nơi thờ tự trong thánh đường nữa.

Phải chăng ánh sáng của đèn điện thay thế được ánh sáng linh thiêng chiếu tỏa ra từ cây nến?

Với nghệ thuật điều chỉnh làm cho ánh sáng đèn điện chiếu tỏa những làn sóng ánh sáng mờ ảo, to nhỏ... tạo ra cảm giác ảo thuật huyền bí đầm ấm, cùng có chút chiều kích linh thiêng nữa. Và như thế cũng mang cảm gíac niềm an ủi, niềm hy vọng.

Những nhà chiêm niệm chuyên viên về ánh sáng đã có suy tư nhận xét: Đúng vậy, con người chúng ta không cần đến cây nến nữa để đốt thắp, và chúng ta dẫu vậy lại vẫn còn cần đến chúng. Những ngọn nến không là khí cụ để chiếu tỏa ánh sáng. Nhưng nhiều hơn chúng diễn tả ý nghĩa biểu tượng hình ảnh về ánh sáng. Và như thế không có gì có thể hoàn toàn thay thế được ánh sáng của cây nến!

Một cây nến khi được đốt thắp lên diễn tả nói lên sự hiên diện cách mầu nhiệm của Thiên Chúa trong lễ nghi phụng tự kính thờ Thiên Chúa.

Không chỉ trong nghi lễ phụng vụ tôn giáo cây nến được đốt thắp lên, nhưng cả khi một hay nhiều người tụ họp nhau lại đọc kinh cầu nguyện một hay nhiều cây nến cũng được đốt thắp lên. Ánh sáng cây nến diễn tả chiều kích thiêng liêng về sự hiện diện của Thiên Chúa, của Thần Thánh.

Ánh sáng cây nến cũng diễn tả tâm tình cầu khấn của người đọc kinh cầu nguyện, như ở những nơi hành hương, khách hành hương thường đốt thắp những cây nến nói lên tâm tình lòng thành kính nguyện cầu.

Ngày nhận lãnh làn nước Bí Tích rửa tội, cây nến người được rửa tội, được đốt thắp lên từ ngọn lửa cây nến Chúa Kitô phục sinh, ánh sáng cây nến đức tin vào Chúa Kitô.

Và ngày sau cùng đời sống, cây nến Chúa Kitô phục sinh cũng được dựng đốt thắp lên bên cạnh cỗ áo quan người qúa cố nói lên niềm hy vọng được cùng phục sinh sống lại với Chúa Kitô, Đấng đã chiếu soi ánh sáng vào đêm tối sự chết do tội lỗi gây ra, không để người qúa cố bơ vơ một mình trong thung lũng tối tăm sự chết.

Chúng ta sống trong xã hội ngày đêm có nhiều ánh sáng đèn điện. Nhưng vẫn có nhiều bóng tối bao phủ, không chỉ ngoài thiên nhiên ban đêm, mà ngay trong đời sống hằng ngày mỗi người, trong gia đình, trong thế giới xã hội. Bóng tối tội lỗi, bóng tối đe dọa, gây áp bức, hoang mang lo âu sợ hãi, đau khổ chia lìa mất mát...

Ánh sáng ngọn nến thần thiêng nguyện cầu vẫn luôn cần thiết cho tâm hồn trong những khi gặp bóng tối khủng hoảng.

Cuộc gặp gỡ trong đền thờ Jerusalem ngày xưa Tiên tri Simeon đã ca ngợi Hài nhi Giêsu là ánh sáng cho muôn người mang hơi sưởi ấm cho tâm hồn những người tin theo Giêsu. Điều này luôn là ý nghĩa của ngày lễ ánh sáng cây nến thần thiêng thánh đức.

Lm. Daminh Nguyễn Ngọc Long